- fishtakes
- soortgids
Welke vis is duurzaam? De soortgids van de wereld.
Kort antwoord
Bij de 201 soorten in deze gids staan de delicatessen van elke kust naast de vis die Europa het meest eet. Mosselen, oesters, zalm uit Alaska en tong uit de Noordzee zijn een goede keuze. Wilde kaviaar, paling en napoleonvis eet je liever niet.
Bijgewerkt
Begin bij de delicatessen: een of meer klassiekers voor elke kust, van Japanse fugu tot Portugese percebes. Daarna de vis die Europa het meest eet, oceaanvis, gekweekte en verhandelde soorten, zoetwatervis en schaal- en schelpdieren.
delicatessen van de wereld · Europese favorieten · noordzeevis · oceaanvis van de wereld · wereldwijd gekweekt en verhandeld · zoetwatervis · schaal- en schelpdieren en inktvis
Delicatessen van de wereld
| Illustratie | Soort | Waar | Wild of kweek | Advies | Oordeel |
|---|---|---|---|---|---|
| Fugu (tijgerkogelvis) Takifugu rubripes | Japan | Beide; de meeste fugu in Japan is gekweekt | erkende kok, gekweekt | let op het etiket | |
| Japanse paling Anguilla japonica | Japan, China, Korea | Gekweekt uit wild gevangen glasaal | bedreigd | liever niet | |
| Sneeuwkrab Chionoecetes opilio | Japan, Canada | Wild, gevangen met kooien | let op de herkomst | let op het etiket | |
| Ayu (zoetvis) Plecoglossus altivelis | Japan | Vooral gekweekt, rivieren vaak opnieuw uitgezet | vooral kweek of uitzet | let op het etiket | |
| Belugasteur Huso huso | Kaspische Zee: Iran, Kazachstan, Rusland | Wilde vangst verboden of minimaal; kaviaar uit kweek | wild: ernstig bedreigd | liever niet | |
| Groenlandse haai Somniosus microcephalus | IJsland | Wild, vooral bijvangst | kwetsbaar, heel traag | liever niet | |
| Japanse zeekomkommer Apostichopus japonicus | China, Japan, Korea | Vooral gekweekt in China | kies gekweekt | let op het etiket | |
| Chinese wolhandkrab Eriocheir sinensis | China | Vooral gekweekt in China | gekweekt in China | let op het etiket | |
| Mandarijnvis Siniperca chuatsi | China | Vooral gekweekt | gekweekt, niet bedreigd | goede keuze | |
| Napoleonvis Cheilinus undulatus | Hongkong, Zuidoost-Azië | Wild; deels opgekweekt uit wilde jonge vis | bedreigd, CITES | liever niet | |
| Kleine gele ombervis Larimichthys polyactis | Zuid-Korea, China | Wild | zwaar bevist | let op het etiket | |
| Melkvis Chanos chanos | Filipijnen, Taiwan, Indonesië | Vooral gekweekt | gekweekt in vijvers | goede keuze | |
| Reuzenzoetwatergarnaal Macrobrachium rosenbergii | Thailand, Zuidoost-Azië | Vooral gekweekt in vijvers | gekweekt in vijvers | goede keuze | |
| Mangrovekrab Scylla serrata | Singapore, Indo-Pacific | Vooral wild, deels vetgemest in vijvers | let op de herkomst | let op het etiket | |
| Hilsa Tenualosa ilisha | Bangladesh, India | Wild | respecteer het verbod | let op het etiket | |
| Bombay duck Harpadon nehereus | India (Mumbai) | Wild | vangsten dalen | let op het etiket | |
| Zilveren pomfret Pampus argenteus | India, Koeweit, de Golf | Wild | Golfbestanden laag | let op het etiket | |
| Hamour (oranjegevlekte tandbaars) Epinephelus coioides | Verenigde Arabische Emiraten, de Golf | Wild en gekweekt | wild: overbevist | liever niet | |
| Blauwbaars (lüfer) Pomatomus saltatrix | Turkije (Istanbul), VS | Wild | let op de maat | let op het etiket | |
| Baikal-omul Coregonus migratorius | Rusland (Baikalmeer) | Wild; visserij verboden sinds 2017 | visserij verboden | liever niet | |
| Kleine marene Coregonus albula | Zweden, Finland | Wild | Kalix: beschermde naam | goede keuze | |
| Rode koningskrab Paralithodes camtschaticus | Noorwegen, Rusland, Alaska | Wild, gevangen met kooien | Noorwegen: beheerd | goede keuze | |
| Beekridder Salvelinus alpinus | IJsland, Canada, Scandinavië | Vooral gekweekt in tanks aan land | kweek: goede keuze | goede keuze | |
| Noordzeekrab Cancer pagurus | Verenigd Koninkrijk, Ierland | Wild, gevangen met kooien | let op het vangstgebied | let op het etiket | |
| Europese platte oester Ostrea edulis | Frankrijk, Ierland | Vooral gekweekt, deels gereglementeerde wilde banken | zeldzaam, vooral kweek | let op het etiket | |
| Rode mul Mullus surmuletus | Frankrijk, Griekenland, Middellandse Zee | Wild | Mediterraan: overbevist | let op het etiket | |
| Rode schorpioenvis Scorpaena scrofa | Frankrijk (Marseille) | Wild | kleine vangsten | let op het etiket | |
| Paarse zee-egel Paracentrotus lividus | Italië, Frankrijk | Wild, met de hand geplukt; enkele kweekproeven | beperk de oogst | let op het etiket | |
| Platkopharder Mugil cephalus | Italië (Sardinië), Taiwan, Egypte | Wild en gekweekt | niet bedreigd | goede keuze | |
| Mediterrane strandkrab Carcinus aestuarii | Italië (Venetië) | Wild, in manden gehouden tot ze vervellen | kleine vangst in lagune | goede keuze | |
| Eendenmossel (percebes) Pollicipes pollicipes | Spanje, Portugal | Wild, met de hand geplukt | Galicië: gereguleerd | let op het etiket | |
| Atlantische blauwvintonijn Thunnus thynnus | Spanje, Japan, Middellandse Zee | Wild; vaak vetgemest in netkooien | hersteld, strikte quota | let op het etiket | |
| Witte tonijn (bonito del norte) Thunnus alalunga | Spanje (Baskenland) | Wild | hengel en sleeplijn: goed | goede keuze | |
| Gewone octopus Octopus vulgaris | Spanje, Portugal, Griekenland | Wild; kweek gepland maar omstreden | wild: let op, geen kweek | let op het etiket | |
| Zeeprik Petromyzon marinus | Portugal, Frankrijk | Wild | achteruit in Europa | let op het etiket | |
| Zwarte degenvis Aphanopus carbo | Portugal (Madeira) | Wild, diepzeebeug | diepzee: let op | let op het etiket | |
| Witte tandbaars (thiof) Epinephelus aeneus | Senegal | Wild | gevoelig (IUCN) | liever niet | |
| Chambo Oreochromis karongae | Malawi | Wild; kweek groeit | ingestort, bedreigd | liever niet | |
| Snoekmakreel (snoek) Thyrsites atun | Zuid-Afrika | Wild, vooral handlijn | SASSI groen | goede keuze | |
| Perlemoen-zeeoor Haliotis midae | Zuid-Afrika | Kweek is prima; wild meestal gestroopt | wild: gestroopt | liever niet | |
| Bonga-elft Ethmalosa fimbriata | Nigeria, Senegal, West-Afrika | Wild | druk door vismeel | let op het etiket | |
| Amerikaanse kreeft Homarus americanus | Canada, VS (Maine) | Wild, gevangen met kooien | kijk naar het gebied | let op het etiket | |
| Rode zalm (sockeye) Oncorhynchus nerka | VS (Alaska), Canada | Wild | Alaska: goed beheerd | goede keuze | |
| Geoduck Panopea generosa | VS, Canada, China | Wild (duikers) en gekweekt | duikvangst of kweek | goede keuze | |
| Rode Amerikaanse rivierkreeft Procambarus clarkii | VS (Louisiana), China | Gekweekt in rijstvelden en wild | gekweekt in rijstvelden | goede keuze | |
| Blauwe zwemkrab Callinectes sapidus | VS (Chesapeake Bay), Italië | Wild | invasief in Europa | goede keuze | |
| Caribische langoest Panulirus argus | Bahama's, Cuba, Caraïben | Wild | let op het seizoen | let op het etiket | |
| Roze vleugelhoorn Aliger gigas | Bahama's, Caraïben | Wild | CITES, achteruit | liever niet | |
| Rode koraalduivel Pterois volitans | Caraïben, Florida | Wild, meestal geharpoeneerd door duikers | eet hem: invasief | goede keuze | |
| Mexicaanse vieroogoctopus Octopus maya | Mexico (Yucatán) | Wild; proeven met kweek | lokaal, seizoensgebonden | let op het etiket | |
| Fijne bot (lenguado) Paralichthys adspersus | Peru, Chili | Wild; proeven met kweek in Peru en Chili | lokale vangst, let op maat | let op het etiket | |
| Zwarte arkschelp (concha negra) Anadara tuberculosa | Ecuador, Peru, Colombia | Wild, met de hand geraapt | respecteer de maat | let op het etiket | |
| Arapaima (pirarucu) Arapaima gigas | Brazilië, Peru (Amazone) | Wild (beheerd) en gekweekt | kies beheerd | let op het etiket | |
| Argentijnse rode garnaal Pleoticus muelleri | Argentinië | Wild | let op bijvangst | let op het etiket | |
| Patagonische tandvis Dissostichus eleginoides | Chili, Zuidelijke Oceaan | Wild, diepe beug | kies MSC | let op het etiket | |
| West-Australische langoest Panulirus cygnus | Australië | Wild, gevangen met kooien | eerste MSC-visserij | goede keuze | |
| Groenlipmossel Perna canaliculus | Nieuw-Zeeland | Gekweekt aan touwen | kweek: goede keuze | goede keuze | |
| Kokoskrab (palmendief) Birgus latro | Vanuatu, eilanden in de Stille Oceaan | Wild | kwetsbaar (IUCN) | liever niet | |
| Mahi-mahi (goudmakreel) Coryphaena hippurus | Hawaï, Costa Rica, Peru | Wild | met de lijn is beter | let op het etiket |
Europese favorieten
| Illustratie | Soort | Waar | Wild of kweek | Advies | Oordeel |
|---|---|---|---|---|---|
| Zalm Salmo salar | Noorwegen, Schotland (kweek) | Atlantische zalm: bijna altijd kweek | kweek: kies ASC | let op het etiket | |
| Kabeljauw Gadus morhua | Noordzee, Noorwegen, IJsland | Wild | zuiden onder limiet | liever niet | |
| Zeetong Solea solea | Noordzee (België) | Wild | boven doel | goede keuze | |
| Tonijn Katsuwonus pelamis | Tropische oceanen (blik) | Wild | kies MSC | let op het etiket | |
| Haring Clupea harengus | Noordzee, Nederland | Wild | boven doel | goede keuze |
Noordzeevis
| Illustratie | Soort | Waar | Wild of kweek | Advies | Oordeel |
|---|---|---|---|---|---|
| Schol Pleuronectes platessa | Noordzee (België) | Wild | ruim boven doel | goede keuze | |
| Wijting Merlangius merlangus | Noordzee (België) | Wild | ruim boven doel | goede keuze | |
| Schelvis Melanogrammus aeglefinus | Noordzee, Schotland | Wild | vraag naar vangstgebied | let op het etiket | |
| Zeeduivel Lophius piscatorius | Noordzee, Noordoost-Atlantische Oceaan | Wild | vraag naar vangstgebied | let op het etiket | |
| Rog Rajidae | Noordzee (België) | Wild | vraag welke soort | let op het etiket | |
| Tarbot Scophthalmus maximus | Noordzee (België) | Wild en kweek | Noordzee: boven doel | goede keuze | |
| Griet Scophthalmus rhombus | Noordzee (België) | Wild | boven doel | goede keuze | |
| Zeebaars Dicentrarchus labrax | Europa (wild en kweek) | Meestal kweek, ook wild | ASC of lijnvangst | goede keuze | |
| Hondshaai Scyliorhinus canicula | Noordzee, Het Kanaal | Wild | met mate | liever niet | |
| Rode poon Chelidonichthys lucerna | Noordzee, Het Kanaal | Wild | met mate | liever niet | |
| Tongschar Microstomus kitt | Noordzee | Wild | bestand gezond | goede keuze | |
| Heek Merluccius merluccius | Noordoost-Atlantische Oceaan, Spanje | Wild | noordelijk bestand ok | goede keuze | |
| Steenbolk Trisopterus luscus | Noordzee (België) | Wild | met mate | liever niet | |
| Schar Limanda limanda | Noordzee (België) | Wild | met mate | liever niet | |
| Makreel Scomber scombrus | Noordoost-Atlantische Oceaan | Wild | overbevist | liever niet | |
| Sprot Sprattus sprattus | Noordzee, Oostzee | Wild | verschilt per gebied | let op het etiket | |
| Bot Platichthys flesus | Noordzee, Oostzee | Wild | weinig gegevens | let op het etiket | |
| Zeewolf Anarhichas lupus | Noordzee, Noorwegen, IJsland | Wild | kies MSC (IJsland) | let op het etiket | |
| Horsmakreel Trachurus trachurus | Noordoost-Atlantische Oceaan | Wild | vermijd Noordzee | let op het etiket | |
| Grauwe poon Eutrigla gurnardus | Noordzee | Wild | met mate | liever niet | |
| Engelse poon Chelidonichthys cuculus | Noordzee, Het Kanaal | Wild | met mate | liever niet | |
| Schartong Lepidorhombus whiffiagonis | Noordzee, Noordoost-Atlantische Oceaan | Wild | bestand gezond | goede keuze |
Oceaanvis van de wereld
| Illustratie | Soort | Waar | Wild of kweek | Advies | Oordeel |
|---|---|---|---|---|---|
| Geelvintonijn Thunnus albacares | Tropische oceanen | Wild | let op de oceaan | let op het etiket | |
| Grootoogtonijn Thunnus obesus | Tropische oceanen | Wild | Atlantisch: overbevist | let op het etiket | |
| Pacifische blauwvintonijn Thunnus orientalis | Japan, Mexico, noordelijke Stille Oceaan | Wild; veel vetgemest in kooien | herstelt van zeer laag | liever niet | |
| Zuidelijke blauwvintonijn Thunnus maccoyii | Australië, Japan | Wild, vetgemest in kooien | bedreigd, herstelt | liever niet | |
| Zwaardvis Xiphias gladius | Wereldwijd, Sicilië | Wild | let op oceaan en methode | let op het etiket | |
| Pacifische kabeljauw Gadus macrocephalus | Alaska, Rusland, Japan | Wild | Alaska: MSC | goede keuze | |
| Japanse makreel Scomber japonicus | Stille Oceaan: Japan, Chili, Peru | Wild | zwaar bevist | let op het etiket | |
| Japanse makreelgeep Cololabis saira | Japan, Taiwan, noordelijke Stille Oceaan | Wild | vangsten ingestort | liever niet | |
| Pacifische heilbot Hippoglossus stenolepis | Alaska, Canada | Wild, haak en lijn | goed beheerd | goede keuze | |
| Groenlandse heilbot Reinhardtius hippoglossoides | Groenland, Noorwegen, Canada | Wild, beuglijn en sleepnet | let op het gebied | let op het etiket | |
| Peruaanse ansjovis Engraulis ringens | Peru, Chili | Wild | wordt vooral vismeel | let op het etiket | |
| Lodde Mallotus villosus | IJsland, Noorwegen, Canada | Wild | dicht in zwakke jaren | let op het etiket | |
| Blauwe wijting Micromesistius poutassou | Noordoost-Atlantische Oceaan | Wild | quota boven het advies | let op het etiket | |
| Hoki Macruronus novaezelandiae | Nieuw-Zeeland, Australië | Wild | MSC sinds 2001 | goede keuze | |
| Kaapse heek Merluccius capensis | Zuid-Afrika, Namibië | Wild | MSC sinds 2004 | goede keuze | |
| Argentijnse heek Merluccius hubbsi | Argentinië, Uruguay | Wild | herstelt | let op het etiket | |
| Keizerbaars (orange roughy) Hoplostethus atlanticus | Nieuw-Zeeland, Australië | Wild, sleepnet in de diepzee | wordt ouder dan 150 jaar | liever niet | |
| Leng Molva molva | Noorwegen, Faeröer, Schotland | Wild, vooral beuglijn | let op het gebied | let op het etiket | |
| Pollak (witte koolvis) Pollachius pollachius | Noordoost-Atlantische Oceaan | Wild | bestand laag | liever niet | |
| Zonnevis Zeus faber | Europa, Australië, Nieuw-Zeeland | Wild, vooral bijvangst | kleine vangsten | let op het etiket | |
| Doornhaai Squalus acanthias | Noordelijke Atlantische Oceaan, noordelijke Stille Oceaan | Wild | VS: gecertificeerd | let op het etiket | |
| Blauwe haai Prionace glauca | Wereldwijd (Spaanse en Portugese vloten) | Wild, beuglijn | haai, CITES II | liever niet | |
| Vliegende vis Hirundichthys affinis | Barbados, Caraïben | Wild | Barbados: lokale vangst | goede keuze | |
| Gestreepte koningsmakreel Scomberomorus commerson | Indische Oceaan, Zuidoost-Azië | Wild | gevoelig | let op het etiket | |
| Indische makreel Rastrelliger kanagurta | India, Thailand, Indonesië | Wild | zwaar bevist | let op het etiket | |
| Indische oliesardien Sardinella longiceps | India (Kerala), Oman | Wild | schommelt met het klimaat | let op het etiket | |
| Zuid-Amerikaanse pelser Sardinops sagax | Stille Oceaan: Mexico, Peru, Japan, Zuid-Afrika | Wild | Californië gesloten | let op het etiket | |
| Ronde sardinella Sardinella aurita | West-Afrika, Middellandse Zee | Wild | overbevist | liever niet | |
| Australaziatische snapper Chrysophrys auratus | Nieuw-Zeeland, Australië | Wild | let op de herkomst | let op het etiket | |
| Sabelvis (zwarte kabeljauw) Anoplopoma fimbria | Alaska, Canada, Japan | Wild | Alaska: goed beheerd | goede keuze | |
| Wahoo Acanthocybium solandri | Caraïben, Hawaï, Indische Oceaan | Wild | snelgroeiend | goede keuze | |
| Koningszalm (chinook) Oncorhynchus tshawytscha | VS, Canada, Nieuw-Zeeland | Wild en gekweekt | populaties deels bedreigd | let op het etiket | |
| Ketazalm Oncorhynchus keta | Alaska, Rusland, Japan | Wild, deels uit kweekstations | Alaska: MSC | goede keuze | |
| Roze zalm Oncorhynchus gorbuscha | Alaska, Rusland | Wild | Alaska: MSC | goede keuze |
Wereldwijd gekweekt en verhandeld
| Illustratie | Soort | Waar | Wild of kweek | Advies | Oordeel |
|---|---|---|---|---|---|
| Alaska-koolvis Gadus chalcogrammus | Alaska, Rusland (diepvries) | Wild | kies Alaska (VS) | let op het etiket | |
| Pangasius Pangasianodon hypophthalmus | Vietnam (kweek) | Kweek | kweek: kies ASC | let op het etiket | |
| Tilapia Oreochromis niloticus | Wereldwijd (kweek) | Kweek | kweek: kies ASC | let op het etiket | |
| Koolvis Pollachius virens | Noordzee, Noorwegen | Wild | Noordzee: MSC kwijt | liever niet | |
| Heilbot Hippoglossus hippoglossus | Noorwegen (wild en kweek) | Vooral wild, ook kweek in Noorwegen | kies MSC, met mate | let op het etiket | |
| Dorade Sparus aurata | Middellandse Zee (kweek) | Bijna altijd kweek | kweek: kies ASC | let op het etiket | |
| Sardines Sardina pilchardus | Portugal, Spanje, Marokko | Wild | let op herkomst | let op het etiket | |
| Ansjovis Engraulis encrasicolus | Middellandse Zee, Golf van Biskaje | Wild | kies Golf van Biskaje | let op het etiket | |
| Victoriabaars Lates niloticus | Victoriameer (Oeganda, Tanzania, Kenia) | Wild | alleen met Naturland | let op het etiket | |
| Roodbaars Sebastes norvegicus | IJsland, Noorwegen | Wild | liever niet | liever niet | |
| Red snapper Lutjanus campechanus | Golf van Mexico, VS | Wild | liever niet | liever niet | |
| Japanse geelstaart (hamachi) Seriola quinqueradiata | Japan | Meestal gekweekt | kweek uit wilde jonge vis | let op het etiket | |
| Cobia Rachycentron canadum | Vietnam, Taiwan, Golf van Mexico | Vooral gekweekt | gekweekt: let op herkomst | let op het etiket | |
| Barramundi Lates calcarifer | Australië, Zuidoost-Azië | Wild en gekweekt | Australische kweek: goed | goede keuze | |
| Ombervis (corvina) Argyrosomus regius | Spanje, Griekenland, Turkije | Vooral gekweekt | kweek: Middellandse Zee | goede keuze | |
| Grote gele ombervis Larimichthys crocea | China | Bijna volledig gekweekt | wild ingestort; gekweekt | let op het etiket | |
| Rode zeebrasem (madai) Pagrus major | Japan, Korea | Vooral gekweekt | gekweekt: let op herkomst | let op het etiket | |
| Zilverzalm (coho) Oncorhynchus kisutch | Chili, Alaska, Canada | Wild (Alaska) en gekweekt (Chili) | wild uit Alaska: goed | let op het etiket | |
| Siberische steur Acipenser baerii | China, Frankrijk, Italië (kweek) | Gekweekt | kweekkaviaar: prima | goede keuze | |
| Japanse zeebaars Lateolabrax japonicus | China, Japan | Vooral gekweekt in China | gekweekt: let op herkomst | let op het etiket |
Zoetwatervis
| Illustratie | Soort | Waar | Wild of kweek | Advies | Oordeel |
|---|---|---|---|---|---|
| Paling Anguilla anguilla | Europa | Wild en kweek (op basis van wilde glasaal) | ernstig bedreigd | liever niet | |
| Forel Oncorhynchus mykiss | Europa (kweek) | Kweek (wilde forel: vermijden) | let op herkomst | let op het etiket | |
| Zalmforel Oncorhynchus mykiss | Europa (kweek) | Kweek | let op herkomst | let op het etiket | |
| Snoekbaars Sander lucioperca | Europa (wild en kweek) | Wild en kweek | let op herkomst | let op het etiket | |
| Baars Perca fluviatilis | Europa, Zwitserland | Wild en kweek | kweek is beter | let op het etiket | |
| Meerval Clarias gariepinus | Nederland, België (kweek) | Kweek | Europese kweek | goede keuze | |
| Karper Cyprinus carpio | Centraal-Europa (kweek) | Kweek | goede keuze | goede keuze | |
| Graskarper Ctenopharyngodon idella | China | Gekweekt | gekweekt, planteneter | goede keuze | |
| Zilverkarper Hypophthalmichthys molitrix | China, VS (invasief) | Gekweekt (China), wild invasief (VS) | eet de indringer op | goede keuze | |
| Grootkopkarper Hypophthalmichthys nobilis | China | Gekweekt (China), wild invasief (VS) | eet de indringer op | goede keuze | |
| Rohu Labeo rohita | India, Bangladesh | Vooral gekweekt | gekweekt in vijvers | goede keuze | |
| Catla Labeo catla | India, Bangladesh | Vooral gekweekt | gekweekt in vijvers | goede keuze | |
| Kroeskarper Carassius carassius | China, Oost-Europa | Wild en gekweekt | vijvervis, niet bedreigd | goede keuze | |
| Wuchangbrasem Megalobrama amblycephala | China | Vooral gekweekt | gekweekt, niet bedreigd | goede keuze | |
| Gestreepte slangenkopvis Channa striata | Thailand, Vietnam, Indonesië | Wild en gekweekt | gekweekt: prima | goede keuze | |
| Kanaalmeerval Ictalurus punctatus | VS (Mississippi) | Vooral gekweekt | kweek uit de VS: goed | goede keuze | |
| Snoek Esox lucius | Europa, Noord-Amerika | Wild | lokaal, wild | goede keuze | |
| Amerikaanse snoekbaars (walleye) Sander vitreus | Canada, VS (Grote Meren) | Wild | goed beheerd | goede keuze | |
| Amerikaanse marene Coregonus clupeaformis | Canada, VS (Grote Meren) | Wild | in sommige meren achteruit | let op het etiket | |
| Tambaqui Colossoma macropomum | Brazilië (Amazone) | Vooral gekweekt | gekweekt: goed | goede keuze | |
| Murraykabeljauw Maccullochella peelii | Australië | Gekweekt (wild alleen sportvisserij) | wild kwetsbaar, kweek goed | let op het etiket | |
| Aziatische moeraspaling Monopterus albus | China, Vietnam | Wild en gekweekt | let op de herkomst | let op het etiket | |
| Sterlet Acipenser ruthenus | Rusland, Donaulanden | Gekweekt is prima | wild bedreigd, kweek goed | let op het etiket | |
| Blauwe tilapia Oreochromis aureus | Israël, VS, China | Gekweekt | gekweekt: goed | goede keuze | |
| Europese meerval Silurus glanis | Hongarije, Spanje, Oost-Europa | Gekweekt en wild | kweek; invasief in Spanje | goede keuze | |
| Zeelt Tinca tinca | Centraal-Europa, Spanje | Vooral vijverkweek | vijverkweek: goede keuze | goede keuze | |
| Vlagzalm Thymallus thymallus | Centraal- en Noord-Europa | Wild, weinig kweek | vaak beschermd | let op het etiket |
Schaal- en schelpdieren en inktvis
| Illustratie | Soort | Waar | Wild of kweek | Advies | Oordeel |
|---|---|---|---|---|---|
| Mosselen Mytilus edulis | Nederland (Zeeland), België | Kweek (bodem- en hangcultuur) | kweek: kies MSC | let op het etiket | |
| Grijze garnalen Crangon crangon | Noordzee (België) | Wild | bestand daalt | liever niet | |
| Pijlinktvis Loligo vulgaris | Noordoost-Atlantische Oceaan, Middellandse Zee | Wild | kies lijnvangst | let op het etiket | |
| Langoustines Nephrops norvegicus | Noordzee, Schotland | Wild | kies MSC of korfvangst | let op het etiket | |
| Scampi Penaeus vannamei | India, Vietnam, Ecuador (kweek) | Ongeveer 90% kweek (in waarde) | kweek: kies ASC | let op het etiket | |
| Kreeft Homarus gammarus | Europa (Noorwegen, Schotland, Bretagne) | Wild | let op herkomst | let op het etiket | |
| Japanse oester (creuse) Magallana gigas | Frankrijk, China, Japan, Korea | Gekweekt, deels wild | gekweekt: goed | goede keuze | |
| Amerikaanse oester Crassostrea virginica | VS, Canada | Vooral gekweekt, deels wild | gekweekt: goed | goede keuze | |
| Sint-jakobsschelp (coquille Saint-Jacques) Pecten maximus | Frankrijk, VK | Wild, dreg of met de hand opgedoken | duikvangst of goed beheerd | let op het etiket | |
| Atlantische kamschelp Placopecten magellanicus | VS, Canada | Wild, dreg | goed beheerd | goede keuze | |
| Japanse kamschelp Mizuhopecten yessoensis | Japan, China | Uitgezaaid en gekweekt | uitgezaaid, MSC | goede keuze | |
| Japanse tapijtschelp Ruditapes philippinarum | China, Italië, Japan | Vooral gekweekt | gekweekt: goed | goede keuze | |
| Kokkel Cerastoderma edule | VK, Ierland, Nederland | Wild | handgeraapt: goed | goede keuze | |
| Scheermes Ensis siliqua | Spanje, Schotland, Ierland | Wild | let op de vangstmethode | let op het etiket | |
| Mediterrane mossel Mytilus galloprovincialis | Spanje (Galicië), Italië | Gekweekt aan touwen | gekweekt: heel goed | goede keuze | |
| Wulk Buccinum undatum | VK, Ierland, Frankrijk | Wild, kooien | let op de maat | let op het etiket | |
| Japans zeeoor Haliotis discus hannai | China, Korea (kweek) | Gekweekt | gekweekt: goed | goede keuze | |
| Zeekat Sepia officinalis | Europa, Noord-Afrika | Wild | kooivangst is beter | let op het etiket | |
| Humboldtinktvis Dosidicus gigas | Peru, Chili, Mexico | Wild | vloten op volle zee | let op het etiket | |
| Argentijnse pijlinktvis Illex argentinus | Argentinië, Falklandeilanden | Wild | let op de herkomst | let op het etiket | |
| Japanse pijlinktvis Todarodes pacificus | Japan, Korea, China | Wild | vangst sterk gedaald | let op het etiket | |
| Reuzentijgergarnaal Penaeus monodon | Vietnam, Bangladesh, India | Vooral gekweekt | gekweekt: kies ASC | let op het etiket | |
| Noordse garnaal Pandalus borealis | Groenland, Noorwegen, Canada | Wild | koudwater, MSC | goede keuze | |
| Bruine golfgarnaal Farfantepenaeus aztecus | VS (Golf van Mexico) | Wild | VS: beheerd | goede keuze | |
| Akiami-garnaal Acetes japonicus | China, Korea, Zuidoost-Azië | Wild | weinig bekend | let op het etiket | |
| Antarctische krill Euphausia superba | Zuidelijke Oceaan | Wild | let op het keurmerk | let op het etiket | |
| Dungenesskrab Metacarcinus magister | VS, Canada (Pacifische kust) | Wild, kooien | goed beheerd | goede keuze | |
| Gazamikrab Portunus trituberculatus | China, Korea, Japan | Wild, deels gekweekt | zwaar bevist | let op het etiket | |
| Europese spinkrab Maja squinado | Spanje, Frankrijk, VK | Wild, kooien en netten | Middellandse Zee: zeldzaam | let op het etiket | |
| Eetbare kwal Rhopilema esculentum | China, Zuidoost-Azië | Wild en uitgezet in vijvers | talrijk | goede keuze | |
| Bloemkrab Portunus pelagicus | Indonesië, Filipijnen, Thailand | Wild | verbeteringsprojecten | let op het etiket | |
| Japanse bidsprinkhaankreeft Oratosquilla oratoria | Japan, China, Middellandse Zee | Wild | lokaal achteruit | let op het etiket | |
| Bananengarnaal Fenneropenaeus merguiensis | Australië, Zuidoost-Azië | Wild, deels gekweekt | Australië: MSC | goede keuze | |
| Sydney-rotsoester Saccostrea glomerata | Australië | Gekweekt | gekweekt: goed | goede keuze |








































































































































































































