Moet je hákarl (Groenlandse haai) eten?
Kort antwoord · kwetsbaar, heel traag
De Groenlandse haai is het langstlevende bekende gewervelde dier, met een geschatte levensduur van enkele eeuwen, en hij staat als kwetsbaar op de lijst. Hákarl wordt vooral gemaakt van haaien uit bijvangst. Proef het eens als het moet, maar maak er geen gewoonte van.
Bijgewerkt · IJsland
- Latijnse naam
- Somniosus microcephalus
- Wild of kweek
- Wild, vooral bijvangst
- Waar
- IJsland, Groenland
- Status
- Kwetsbaar (IUCN)
- Leeftijd
- Kan eeuwen oud worden
drie aanzichten
Zo herken je Groenlandse haai
Hoe gaat het met het bestand?
Groenlandse haaien groeien ongeveer een centimeter per jaar en worden wellicht pas na meer dan een eeuw geslachtsrijp. Een soort die zo laat voortplant, kan niet tegen veel visserij. De meeste worden per ongeluk gevangen in netten en aan lijnen die voor andere vis bedoeld zijn.
Waar let je op bij het kopen?
Wil je hákarl proeven in IJsland, dan is een klein blokje de traditionele portie. Vraag of de haai bijvangst was. Er is geen reden om het buiten IJsland te kopen.
Groenlandse haai in IJsland
Vers vlees van de Groenlandse haai is giftig. IJslanders begraven of persen het om de vochten te laten weglopen en hangen het daarna maandenlang te drogen. Hákarl eet men op het midwinterfeest Þorrablót, met een borrel brennivín.
Vragen over Groenlandse haai
Waarom is verse Groenlandse haai giftig?
Het vlees is rijk aan trimethylamineoxide, dat de haai helpt te overleven in koud, diep water. Vers gegeten kan het mensen ziek maken. Fermenteren en drogen halen het grootste deel eruit.
Hoe oud kan een Groenlandse haai worden?
Een studie uit 2016 met koolstofdatering van ooglenzen schatte de levensduur op minstens 272 jaar, mogelijk veel langer.
Wordt hákarl nog gemaakt in IJsland?
Ja, op kleine schaal, vooral van haaien die als bijvangst zijn gevangen.
Bronnen
- Wikipedia, Greenland shark
- FishBase, Somniosus microcephalus
- Science (2016), Eye lens radiocarbon reveals centuries of longevity in the Greenland shark
Geraadpleegd in oktober en november 2026.
Meer: delicatessen van de wereld
- fuguerkende kok, gekweekt
- Japanse palingbedreigd
- sneeuwkrablet op de herkomst
- ayuvooral kweek of uitzet
- belugasteurwild: ernstig bedreigd
- Japanse zeekomkommerkies gekweekt
- Chinese wolhandkrabgekweekt in China
- mandarijnvisgekweekt, niet bedreigd
- napoleonvisbedreigd, CITES
- kleine gele omberviszwaar bevist
- melkvisgekweekt in vijvers
- reuzenzoetwatergarnaalgekweekt in vijvers
- mangrovekrablet op de herkomst
- hilsarespecteer het verbod
- Bombay duckvangsten dalen
- zilveren pomfretGolfbestanden laag
- hamourwild: overbevist
- blauwbaarslet op de maat
- Baikal-omulvisserij verboden
- kleine mareneKalix: beschermde naam
- rode koningskrabNoorwegen: beheerd
- beekridderkweek: goede keuze
- Noordzeekrablet op het vangstgebied
- Europese platte oesterzeldzaam, vooral kweek
- rode mulMediterraan: overbevist
- rode schorpioenviskleine vangsten
- paarse zee-egelbeperk de oogst
- platkopharderniet bedreigd
- mediterrane strandkrabkleine vangst in lagune
- eendenmosselGalicië: gereguleerd
- Atlantische blauwvintonijnhersteld, strikte quota
- witte tonijnhengel en sleeplijn: goed
- gewone octopuswild: let op, geen kweek
- zeeprikachteruit in Europa
- zwarte degenvisdiepzee: let op
- witte tandbaarsgevoelig (IUCN)
- chamboingestort, bedreigd
- snoekmakreelSASSI groen
- perlemoen-zeeoorwild: gestroopt
- bonga-elftdruk door vismeel
- Amerikaanse kreeftkijk naar het gebied
- rode zalmAlaska: goed beheerd
- geoduckduikvangst of kweek
- rode Amerikaanse rivierkreeftgekweekt in rijstvelden
- blauwe zwemkrabinvasief in Europa
- Caribische langoestlet op het seizoen
- roze vleugelhoornCITES, achteruit
- rode koraalduiveleet hem: invasief
- Mexicaanse vieroogoctopuslokaal, seizoensgebonden
- fijne botlokale vangst, let op maat
- zwarte arkschelprespecteer de maat
- arapaimakies beheerd
- Argentijnse rode garnaallet op bijvangst
- Patagonische tandviskies MSC
- West-Australische langoesteerste MSC-visserij
- groenlipmosselkweek: goede keuze
- kokoskrabkwetsbaar (IUCN)
- mahi-mahimet de lijn is beter